Thermografie bij elektrische installaties: hoe werkt het?

Wat is thermografie?

Thermografie is een meetmethode waarbij infraroodstraling wordt omgezet in een zichtbaar warmtebeeld. Elk object met een temperatuur boven het absolute nulpunt zendt infraroodstraling uit. Een professionele warmtebeeldcamera vangt deze straling op en vertaalt het naar een kleurenbeeld. De gebruikte kleuren en het contrast zijn afhankelijk van het gekozen kleurenpalet en de ingestelde temperatuurschaal van de camera.

Bij de inspectie van elektrische installaties gebruiken we thermografie om afwijkende temperaturen zichtbaar te maken die met het blote oog niet waarneembaar zijn. Denk aan een temperatuurafwijking die bijvoorbeeld kan wijzen op een verhoogde overgangsweerstand in een verdeelkast, of een overbelaste kabelverbinding. Zonder warmtebeeldcamera kan zo'n afwijking geruime tijd onopgemerkt blijven.

Waarom is thermografie belangrijk?

Bij belasting kunnen elektrische afwijkingen leiden tot lokale warmteontwikkeling. Wanneer bijvoorbeeld een verbinding een verhoogde overgangsweerstand heeft, kan de temperatuur bij hogere belasting toenemen. Afhankelijk van de omstandigheden kan dit thermische schade veroorzaken en in sommige gevallen tot brand leiden.

Thermografie kan relevante temperatuurafwijkingen zichtbaar maken die met het blote oog niet waarneembaar zijn. Een afwijkend patroon is aanleiding voor een technische beoordeling en, waar nodig, nader onderzoek; het warmtebeeld alleen stelt de oorzaak niet vast.

Veelvoorkomende temperatuurafwijkingen die aanleiding kunnen geven tot nader onderzoek

• Temperatuurafwijking bij een aansluiting — kan wijzen op een verhoogde overgangsweerstand; nader onderzoek kan de oorzaak bevestigen
• Verhoogde temperatuur bij een groep — kan wijzen op overbelasting; nader onderzoek kan de oorzaak bevestigen
• Temperatuurverschillen tussen fasen — kunnen aanleiding zijn om de belasting en faseverdeling nader te beoordelen
• Verhoogde temperatuur bij een component — kan wijzen op een defect aan bijvoorbeeld een automaat, schakelaar of zekering; nader onderzoek kan de oorzaak bevestigen
• Temperatuurafwijkingen aan kabels of componenten die aanleiding kunnen geven tot aanvullend onderzoek

Hoe verloopt een thermografisch onderzoek?

Bij B2 Inspect voeren we thermografie uit als onderdeel van een SCIOS Scope 10-inspectie. Zo verloopt het in de praktijk:

1. 1

   Voorbereiding

   Voor een betrouwbare meting moet de installatie voldoende lang en representatief belast zijn. Onze inspecteur beoordeelt of de bedrijfsomstandigheden op het moment van meten geschikt zijn.

2. 2

   Thermografische scan

   Onze inspecteur beoordeelt relevante en toegankelijke delen van elektrisch materieel, voor zover dit veilig uitvoerbaar en onder representatieve belasting mogelijk is. Relevante meetbeelden en temperatuurafwijkingen worden vastgelegd.

3. 3

   Analyse temperatuurafwijkingen

   Gevonden temperatuurafwijkingen worden technisch beoordeeld. Wanneer het onderzoek onderdeel is van een SCIOS Scope 10-inspectie, worden constateringen en opmerkingen volgens de toepasselijke SCIOS-systematiek geclassificeerd. De inspecteur beoordeelt een temperatuurafwijking in samenhang met onder andere belasting, componenttype, referentietemperatuur, omgeving, emissiviteit en mogelijke gevolgen.

4. 4

   Rapportage

   Je ontvangt een rapport met warmtebeelden, bijbehorende reguliere foto's, de vastgelegde oppervlaktetemperaturen en meetomstandigheden, en een technische beoordeling van relevante temperatuurafwijkingen en, waar van toepassing, de SCIOS-classificatie van constateringen en opmerkingen. Inclusief advies over prioritering van herstel.

Hoe worden temperatuurafwijkingen beoordeeld?

Niet elke temperatuurverhoging is meteen alarmerend. De inspecteur beoordeelt temperatuurafwijkingen in combinatie met onder andere de belasting, omgevingstemperatuur, componentgegevens, emissiviteit, de temperatuurverdeling, de aard van het elektrisch materieel en de mogelijke gevolgen.

Constateringen worden volgens de SCIOS-systematiek geclassificeerd als rood, oranje of geel. Opmerkingen worden als blauw geclassificeerd. De classificatie en benodigde opvolging worden in het rapport toegelicht.

Thermografie en je verzekering

Brandverzekeraars kunnen thermografisch onderzoek of een Scope 10-inspectie als polisvoorwaarde opnemen. Regelmatige thermografie kan helpen om elektrische brandrisico's tijdig te herkennen.

Wanneer niet aan een verzekeringsvoorwaarde wordt voldaan, kan dat gevolgen hebben voor de dekking bij een brand door elektrische oorzaak. Het is dan ook verstandig om je polisvoorwaarden te controleren en eventueel af te stemmen met je verzekeringsadviseur.

Welke camera's gebruiken onze inspecteurs?

Bij B2 Inspect werken we met professionele warmtebeeldcamera's. De geschiktheid van de camera, correcte instellingen, meetomstandigheden en deskundige interpretatie zijn bepalend voor een betrouwbare thermografische beoordeling. De apparatuur wordt periodiek gecontroleerd en beheerd volgens de toepasselijke eisen voor meetmiddelen.

Het verschil met een eenvoudige warmtebeeldcamera of smartphone-accessoire kan aanzienlijk zijn. Relevante verschillen zitten onder meer in de thermische gevoeligheid (het kleinste temperatuurverschil dat de camera kan onderscheiden), de meetnauwkeurigheid (hoe dicht de gemeten waarde bij de werkelijke temperatuur ligt), de resolutie (het aantal meetpunten in het beeld) en de praktische meetomstandigheden tijdens de inspectie. De exacte specificaties verschillen per cameramodel.

Bronnen en verdere informatie

Lees meer bij NEN over de NTA 8220-methode voor elektrisch materieel en brandrisico en in de SCIOS-brochure over de deelregelingen en scopes.